Wizje Apokalipsy w muzyce XX wieku (Olivier Messaien, George Crumb, Bernadetta Matuszczak, Aleksander Lasoń)

Zuzanna Ziarnowska

Abstrakt

Visions of the Apocalypse in 20th-century Music (Olivier Messiaen, George Crumb, Bernadetta Matuszczak, Aleksander Lasoń)

This article aims to various interpretations of The Apocalypse of St. John in 20th-century music. Because of its comprehensive use of symbols and mystery, The Apocalypse was often an inspiration for painters, poets, and composers. Particularly, worth analysing are symbols and visions used in selected compositions, such as The Quartet for the End of Time by Olivier Messiaen, Black Angels by George Crumb, Apokalipsis and Septem Tubae by Bernadetta Matuszczak, Symphony ‘1999’  by Aleksander Lasoń. Seven trumpets, seven horns, God’s anger, angels, destruction, God’s omnipotence, the victory of good over evil, and hope—those are the most common symbols used in these compositions. Transcendental and mysterious meaning is reflected by composers in various ways (from timbre and instrumentation, rhythmic diminution and tempo that shows eternity, to quotations and characters from The Apocalypse). Music written by different authors gives us a broad perspective on how the topic of Apocalypse was adapted in music.

Słowa kluczowe: Apocalypse, the end of time, 20th century, symbols, transcendence
References

Apokalipsa św. Jana, tłum. Cz. Miłosz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1998.

Chłopecki A., Między wigorem i kontemplacją, górami i katedrami…, w: I. Bias, Aleksander Lasoń. Portret kompozytora, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, Katowice 2001.

Derkowska A., Muzyka i słowo w twórczości Bernadetty Matuszczak, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2005.

Kowalska-Zając E., „Quatuor pour la fin du Temps” – Messiaenowska wizja Apokalipsy czy artystyczna kreacja mitu?, w: Olivier Messiaen we wspomnieniach i refleksji badawczej, red. M. Szoka i R.D. Golianek, Akademia Muzyczna w Łodzi, Łódź 2009.

Ross A., Reszta jest hałasem. Słuchając dwudziestego wieku, tłum. A. Laskowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2011.

Stankiewicz J., O pierwszym wykonaniu „Kwartetu na koniec czasu”, w: Olivier Messiaen we wspomnieniach i refleksji badawczej, red. M. Szoka i R.D. Golianek, Akademia Muzyczna w Łodzi, Łódź 2009.

Stochniol M., Przeżycie estetyczne twórcy a kształt dzieła muzycznego. O toposach muzycznych w twórczości Aleksandra Lasonia na podstawie III Symfonii 1999, w: Muzyka religijna, między epokami i kulturami, t. 1, red. K. Turek i B. Mika, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2008.

Szarapka A., „Apokalipsa św. Jana” w trzech interpretacjach muzycznych kompozytorów współczesnych Pomorza i Kujaw, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Edukacja Muzyczna” 2014, nr 9.

Szoka M., George Crumb. Muzyka onirycznych wizji i magicznych formuł, Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Łódź 2011.

Lempa H., Symbolika eklezjalna w Apokalipsie Św. Jana, „Ruch biblijny i liturgiczny”, 1988, nr 1.

Lurker M., Słownik obrazów i symboli biblijnych, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 1989.

Źródła internetowe

Bednarz M., Język Symboliczny Apokalipsy św. Jana. Specyficzne formy języka symbolicznego, http://wf3.xcdn.pl/files/14/03/17/054167_kalipsy.20Specyficzne20formy.pdf [dostęp: 09.04.2019].

Siedlanowski P., Jak rozumieć liczby w Biblii?, https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TB/echo-34-2009-liczby.html [dostęp: 30.03.2019].

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.