Musical Life of the Jewish Community in Interwar Galicia. The Problem of Identity of Jewish Musicians

Sylwia Jakubczyk-Ślęczka

Abstrakt

The article discusses the issue of Jewish musicians’ identity by the example of prewar Galician artists. It emphasizes the role of social and political divisions within Jewish community and the impact of assimilation, liberalism, socialism and Zionism on the musical life of Jews in Galicia. Then, it discusses their influence on individual musicians like: Bronisław Gimpel, Bronisław Huberman, Józef Koffler, Stanisław Lipski, Wilhelm Mantel, Paweł Anhalt, Stefan Schleichkorn, Henryk Guensberg, Józef Neger, Henryk Apte, Izaak Lust, Zofia Lissa, Mordechaj Gebirtig, Nachum Sternheim and musicians active on the stage of popular music. Its aim is to encourage musicologists to reconsider the issue of prewar Jewish musicians’ identity and to use findings of historians and sociologists in musicological literature. They indicate rather complexity, not unilaterality, of the self-identification of Jews in diaspora. Understanding of the Jewish musicians’ work conditions allows to discover the hidden meaning of their actions.

ABSTRAKT

Niniejszy artykuł omawia problem tożsamości muzyków żydowskich na przykładzie przedwojennych artystów galicyjskich. Podkreśla znaczenie podziałów społecznych i politycznych wewnątrz społeczności żydowskiej oraz wpływ idei asymilacji liberalnej, socjalistycznej i syjonistycznej na życie muzyczne Żydów w dawnej Galicji. Następnie omawia ich oddziaływanie na indywidualnych muzyków takich jak: Bronisław Gimpel, Bronisław Huberman, Józef Koffler, Stanisław Lipski, Wilhelm Mantel, Paweł Anhalt, Stefan Schleichkorn, Henryk Guensberg, Józef Neger, Henryk Apte, Izaak Lust, Zofia Lissa, Mordechaj Gebirtig, Nachum Sternheim oraz tych aktywnych na scenie muzyki rozrywkowej. Celem artykułu jest skłonienie do ponownej refleksji nad tematem tożsamości przedwojennych muzyków żydowskich i wykorzystanie w literaturze muzykologicznej ustaleń socjologów i historyków wskazujących na złożoność, a nie jednoznaczność, autoidentyfikacji członków żydowskiej diaspory. Zrozumienie uwarunkowań działalności żydowskich artystów pozwala dopiero pełniej odczytać ukryte znaczenia podejmowanej przez nich aktywności.

Słowa kluczowe: tożsamości żydowskie, tożsamość muzyków żydowskich, upolitycznienie życia muzycznego, muzycy żydowscy, Żydzi galicyjscy
References

Historical publications

Brzoza Cz., Żydowska mozaika polityczna w Polsce 1917-1927 (wybór dokumentów), Kraków 2003.

Brzoza Cz., Żydowskie partie polityczne w Polsce: 1918-1927 (wybór dokumentów), Kraków 1994.

Chodakiewicz M. J., Żydzi i Polacy 1918-1939, Warszawa 2000.

Czajecka B., Archiwum Związku Żydowskich StowarzyszeńHumanitarnych „B’nei B’rith” w Krakowie (1892-1938): zarys dziejówzwiązku, historia zespołu i inwentarz, Kraków 1994.

Gąsowski T., Między gettem a światem. Dylematy ideowe Żydów galicyjskich na przełomie XIX i XX wieku, Kraków 1996.

Kozłowska M., Wandering Jews: camping culture and Jewish socialist youth in interwar Poland, “Jewish Culture and History” 2015, No. 3.

Maślak-Maciejewska A., Wydarzenia patriotyczne organizowane w synagodze Tempel w Krakowie, in: Synagoga Tempel i środowisko krakowskich Żydów postępowych, ed. M. Galas, Krakow-Budapest 2012.

Maślak-Maciejewska A., Działalność Towarzystwa Agudas Achim i jego związki z synagogami postępowymi we Lwowie i Krakowie, “Kwartalnik Historii Żydów” 2014, No. 1.

Maślak-Maciejewska A., The Association of Progressive Jews in Kraków and its Synagogue in the Last Quarter of the 19th Century, “ScriptaJudaica Cracoviensia” 2015, vol. 13.

Maślak-Maciejewska A., Z dziejów judaizmu w XIX-wiecznym Krakowie – tożsamość, poglądy religijne i instytucje środowiska Żydów postępowych, PhD dissertation, Jagiellonian University 2015.

Mendelsohn E., Żydzi Europy Środkowo-Wschodniej w okresie międzywojennym, Warszawa 1992.

Sroka Ł. T., Sroka M., Polskie korzenie Izraela, Kraków-Budapest 2015.

 

Musicological publications

Avenary H., Bayer B., entry Music, in: Encyclopedia Judaica, t. 14, ed. Skolnik F., Jerusalem 2007.

Błaszczyk L. T., Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku: słownik biograficzny, Warszawa 2014.

Bohlman P., The World Center for Jewish Music in Palestine 1936-1940, Oxford 1992.

Brod M., Israel’s Music, Tel-Aviv 1951.

Dziębowska E., entry Lissa Zofia, in: Encyklopedia muzyczna PWM, vol. 5, ed. Dziębowska E., Kraków 1997.

Goldberg H., Przynależność przez muzykę: wkład Żydów w kształtowanie muzycznej polskości, “Muzykalia XI. Judaica 3”, July 2011.

Gołąb M., Garść informacji o Józefie Kofflerze i jego rodzinie z ksiąg metrykalnych gminy żydowskiej w Stryju, “Muzyka” 2007, No. 2.

Gołąb M., entry Koffler Józef, in: Encyklopedia muzyczna PWM, vol. 5, ed. Dziębowska E., Kraków 1997.

Gołąb M., entry Koffler Józef, in: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. 13, ed. Sadie S., London 2001.

Gołąb M., Józef Koffler, Kraków 2005.

Gołąb M., Józef Koffler i Szkoła Wiedeńska, “Muzyka” 1996, No. 2.

Gradenwitz P., Gustav Mahler and Arnold Schonberg, in: Contributions to a Historical Study of Jewish Music, USA 1976.

Helman Z., entry Bronisław Huberman, in: Encyklopedia muzyczna PWM, vol. 4, ed. Dziębowska E., Kraków 1997.

Knapp A., entry Jewish music, in: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. 13, ed. Sadie S., London 2001.

Mahler and His World, ed. Painter K., Princeton, New Jersey 2002.

Marczyńska J., entry Lipski Stanisław Samuel, in: Encyklopedia muzyczna PWM, vol. 5, ed. Dziębowska E., Kraków 1997.

Nemtsov J., Neue jüdische Musik in Polen in den 20-er-30er Jahren, in: Jüdische Kunstmusik im 20. Jahrhundert. Quellenlage, Stilanalysen, ed. Nemtsov J., Wiesbaden 2006.

Raba B., entry Karol Rathaus, in: Encyklopedia muzyczna PWM, vol. 8, ed. Dziębowska E., Kraków 2004.

Rothmuller A. M., The Music of the Jews. An Historical Appreciation, Cranbury, New Jersey 1975.

Schiller D. M., Bloch, Schoenberg, and Berstein. Assimilating Jewish Music, New York 2003.

Schmidt E., Nationalism and the Creation of Jewish Music: The Politicization of Music and Language in the German-Jewish Press Prior to the Second World War, “Musica Judaica” 2000-2001, No. 15.

Schussler M., „Karol RathausAn American Composer of Polish Origin…” The Development of an Americanized View of Rathaus and Its Consequences for the Reception of His Music, “Polish MusicJournal” 2003, No. 1.

Schwarz B., Pirone D., entry Rathaus Karol, in: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. 20, ed. Sadie S., London 2001.

Szalsza P., Bronisław Huberman: czyli pasje i namiętności zapomnianego geniusza, Częstochowa 2001.

Weber J., entry Gimpel Bronisław, in: Encyklopedia muzyczna PWM, vol. 3, ed. Dziębowska E., Kraków 1987.

Werner E., A Voice Still Heard…: The Sacred Songs of the Ashkenazic Jews, University Park and London 1976.

 

Varia

Anhalt P., Mazurek, Kraków ca 1930, [online] http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=138312 [accessed: 28.02.2017].

Anthology of Yiddish Folk Songs. Mordechai Gebirtig, vol. 5, ed. Leichter S., Jerusalem 2000.

Chajes Y., Meet My Father, Julius Chajes, “Pro Musica Hebraica” [online] http://promusicahebraica.org/2011/10/11/meet-my-father-julius-chajes/ [accessed: 13.12.2016].

Edelman M., Discovering Jewish Music, Philadelphia 2003.

Flam G., Noy D., Hobn mir a nigndl, Jerusalem 2000.

Fromm H., On Jewish Music. A Composers View, USA 1978.

Gliński M., Polska piosenka pochodzenia żydowskiego [online] http://culture.pl/pl/artykul/polska-piosenka-pochodzenia-zydowskiego [accessed: 10.08.2017].

Heskes I., Passport to Jewish Music. Its History, Traditions, and Culture, New York, Maryland, Israel 1994.

Karpiński K., Był jazz. Krzyk jazz-bandu w międzywojennej Polsce, Kraków 2014.

Rubin E., Baron J. H., Music in Jewish History and Culture, Sterling Heights, Michigan 2006.

Stevens L., Composers of Classical Music of Jewish Descent, London, Portland, Oregon 2003.

Strauss L., Why We Remain Jews: Can Jewish Faith and History Still Speak to Us?, A lecture given on February 4, 1962 at the B’nai B’rithHillel Foundation of the University of Chicago.

Archival Source Materials CDIAU (Centralnyi Derzhavnyi Istorytschnyi Archiv Ukrayiny),

Єврейська релігійна громада, м. Львів, fond 701 op. 3.

Żydowski Instytut Historyczny, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie 1822-1939.

“Chwila”: 1919 No. 1-345; 1920 No. 346-701; 1921 No. 703-1056; 1922 No. 1057-1369; 1923 No. 1370-1722; 1924 No. 1723-2080; 1925 No. 2081-2437; 1926 No. 2438-2794; 1927 No. 2795-3152; 1928 No. 3153-3510; 1929 No. 3511-3867; 1930 No. 3868-4226; 1931 No. 4227-4585; 1932 No. 4586-4946; 1933 No. 4947-5306; 1934 No. 5307-5665; 1935 No. 5667-6025; 1936 No. 6026-6387; 1937 No. 6388-6745; 1938 No. 6746-7102; 1939 No. 7103-7349.

“Chwila. Wydanie wieczorne”: 1934 No. 1-100; 1935 No. 101-410; 1936 No. 411-720; 1937 No. 721-1029; 1938 No. 1031-1339; 1939 No. 1340-1544.

“Nowy Dziennik”: 1918 No. 1-169; 1919 No. 1-298; 1920 No. 1-154; 1921 No. 41-342; 1922 No. 1-267; 1923 No. 35-313; 1924 No. 1-291; 1925 No. 1-290; 1926 No. 1-291; 1927 No. 1-346; 1928 No. 1-350; 1929 No. 1-350; 1930 No. 1-346; 1931 No. 1-350; 1932 No. 1-354; 1933 No. 1-357; 1934 No. 1-358; 1935 No. 1-357; 1936 No. 1-359; 1937 No. 1-358; 1938 No. 1-357; 1939 No. 1-241.

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Jedyną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.