Nowe trendy w turystyce religijnej i pielgrzymowaniu Drogą św. Jakuba w Polsce

Łukasz Mróz

Abstrakt

New trends in religious tourism and in making pilgrimages along the Way of Saint James (the Camino de Santiago) in Poland

The Way of Saint James as a pilgrimage and cultural route is a place where new trends related to making pilgrimages and religious tourism are observed. They are visible in the field of motivation, both religious and secular, but also in the forms of travelling (walking, cycling, horse riding, canoeing or skiing). At the same time, the formation of a new type of pilgrimage, which people who are completely uninterested in religious purposes take part in, can be observed. Such people are often referred to as turi-grinos, or the pilgrim and tourist mutation characteristic of the Camino. At the same time, it is possible to distinguish a new type of pilgrims known as lay pilgrims. Among the many initiatives on the Way of Saint James in Poland, religious and cultural events are of great interest. Most events of this type take place in July on the occasion of the feast of Saint James (July 25). However, there are new activities on Saint James’s Route which are of tourist nature, e.g. in the form of awarding tourist badges, or those of sports importance. The article also presents a specific way of departing from the dominant religious meaning of the Camino de Santiago, and tourist modifications of individual elements of the route.

Słowa kluczowe: religious tourism, pilgrimages, Way of St. James, Poland
References

de Aguirre P., S. Vermeulen, 2012, Ik dus naar Compostela. Jong geweld op zoek naar een uitweg, Gent.

Fley N. E., 2004, Stories of the Return. Pilgrimage and its Aftermaths, [w:] E. Badone, S. R. Roseman (red.), Intersecting Journeys. The Anthropology of Pilgrimage and Tourism, Chicago.

Grabowska-Markowska J., Laskowska A., 2014, Psychologiczny i duchowy aspekt pielgrzymowania do grobu św. Jakuba na przykładzie Portugalskiej Drogi św. Jakuba, [w:] P. Roszak, W. Rozynkowski (red.), Camino Polaco. Teologia – sztuka – historia – teraźniejszość, t. 1, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, s. 169–174.

Jackowski A., 1991, Zarys geografii pielgrzymek, „Prace Geograficzne”, 85.

Jackowski A., Bilska-Wodecka E., Sołjan I., 2012, Polskie Drogi św. Jakuba na tle wędrówek pielgrzymkowych w kraju, [w:] S. Sittek, N. Widok (red.), Drogi Jakubowe i inne szlaki pątnicze w Polsce i Czechach. Svatojakubské a jiné poutní cesty v Polsku a Česku, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego, Opole, s. 47–61.

Jaworska A., 2015, Camino de Santiago. Tradycja i współczesność, Wyd. Petrus, Kraków 2015.

Jaworska A., 2015, Camino i chrześcijańska tożsamość Europy – kilka propozycji na przyszłość, [w:] P. Roszak, F. Mróz, Droga św. Jakuba w Polsce – historia, teraźniejszość, przyszłość. W 10. Rocznicę otwarcia pierwszego polskiego odcinka Camino de Santiago, Wyd. „Czuwajmy”, Kraków, s. 195– 206.

Kaczmarek J., Stasiak A., Włodarczyk B. (red.), 2002, Produkt turystyczny albo jak organizować poznawanie świata. Podręcznik, Łódź.

Matuszewska-Sulima B., 2014, Koreańczycy na Camino de Santiago, [w:] A. Jackowski, F. Mróz (red.), Święci i błogosławieni na Drodze św. Jakuba – w 800. rocznicę pielgrzymki św. Franciszka z Asyżu do Santiago de Compostela, Wyd. „Czuwajmy”, Kraków, s. 301–311.

Mendyk E. 2008, Droga św. Jakuba w Polsce – nowy początek starej tradycji, [w:] A. Jackowski, F. Mróz, I. Hodorowicz, Drogi św. Jakuba w Polsce. Stań badań i organizacja, Wyd. „Czuwajmy”, Kraków, s. 67–71.

Michalska M., 2015, Pielgrzymka jako zjawisko społeczne – przemiany uwarunkowań pieszego pielgrzymowania, [w:] E. Bilska-Wodecka, I. Sołjan (red.), Geografia na przestrzeni wieków. Tradycja i współczesność, Kraków, s. 398.

Mróz F., Mróz Ł., 2012a, Geneza i rozwój polskich odcinków Camino de Santiago – najpiękniejszej drogi świata, [w:] S. Sittek, N. Widok (red.), Drogi Jakubowe i innej szlaki pątnicze w Polsce i Czechach, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego, Opole, s. 73–87.

Mróz F., Mróz Ł., 2012b, Turystyka rowerowa na Drodze św. Jakuba, Europejskim Szlaku Kulturowym, [w:] J. Śledzińska, B. Włodarczyk (red.), Turystyka rowerowa w zjednoczonej Europie, Warszawa 2012, s. 227–241.

Mróz F., Mróz Ł., 2013, Nowe trendy w turystyce religijnej, [w:] R. Pawlusiński (red.), Współczesne uwarunkowania i problemy rozwoju turystyki, IGiGP UJ, Kraków, s. 105–120.

Roszak P., 2013, Droga wiary i kultury na Camino de Santiago. O hermenutyce wiary i tradycji na Szlaku św. Jakuba, [w:] A. Jackowski, F. Mróz, Ł. Mróz (red.), 1200 lat pielgrzymowania do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela, Wyd. „Czuwajmy”, Kraków, s. 123–137.

Secular pilgrimage, [w:] L. K. Davidson, D. M. Gitlitz (red.), Pilgrimage from Ganges to Graceland, An Encyclopedia, Santa Barbara 2002, s. 582–584.

Strony internetowe

www 1: http://ekai.pl/diecezje/bydgoska/x74574/ks-dr-roszak-pielgrzymowanie-dosantiago-de-compostela-to-nie-nordic-walking/ (05.01.2015).

www 2: https://pl.aleteia.org/2017/06/13/przeszedl-camino-na-jednej-nodze (dostęp:16.06.2017).

www 3: http://www.caminoacaballo.com (dostęp:15.09.2014).

www 4: http://www.dolsk.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=1011 (dostęp:15.09.2014).

www 5: http://www.santiago2012.pl (dostęp: 20.12.2012).

www 6: http://nowadroga.eu/o-projekcie/ (dostęp: 20.12.2012).

www 7: http://caminodelavida.pl/2012/04/11/wiezniowie-drodze-santiago/(dostęp: 1.03.2014).

www 8: http://www.campus-stellae.org/polski/default.html (dostęp: 1.03.2014).

www 9: http://www.camino.net.pl/europacompostela (dostęp: 1.12.2011).

www 10: http://www.ktpzg.pttk.pl/pliki/regulamin_drogami_Jakuba.pdf, (dostęp: 1.04.2014).

www 11: http://www.re-create.pl/news,720,Regulamin_odznaki_Pomorskiej_Drogi_sw._Jakuba (dostęp: 1.12.2014).

www 12: http://www.csir.lebork.pl/ (dostęp: 15.03.2015).

www 13: http://biegdrogaswjakuba.pl/ (dostęp: 16.06.2017).

www 14: http://www.viaregia.podkarpacie.eu/?q=content/wielkanoncy-bieg-emaus (dostęp: 15.03.2015).

www 15: https://www.youtube.com/watch?v=o5afic_mRMY (dostęp: 15.06.2017).

www 16: http://augustjakubik.pl/pielgrzymka-santiago-de-compostela (dostęp: 15.06.2017).

www 17: http://bielsko.gosc.pl/doc/1471526.Narciarskie-zjazdy-po-Muszle-sw-Jakuba (dostęp: 15.03.2015).

www 18: http://ekai.pl/wydarzenia/x26411/szczyrk-slalom-ministrantow-podznakiem-sw-jakuba/?print=1 (dostęp: 15.03.2015).

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie