Oczekiwania społeczne jako empiryczny wykładnik granic funkcji ochronnej prawa pracy

Justyna Czerniak-Swędzioł,

Błażej Mądrzycki

Abstrakt

Social expectations as an empirical exponent of the limits the protective function of labor law

Labor law is the law of everyday life, which is why social expectations, socio-political and economic and economic changes significantly contribute to shaping its regulations. Labor law as a branch of law directly referring to human work is exposed to the processes of constant change that should be met, and therefore should contain universal regulations. The current model of labor law is not adapted to modern socio-economic relations, hence the decreasing importance, the need for its thorough, systemic change or even inclusion in civil law. The overriding function of law is the introduction and maintenance of social order, and in the area of labor law its two basic functions are most often distinguished, i.e. protective and organizational, which complement each other. The protective function of labor law does not remain an independent value and does not work in isolation from individual labor law regulations but provides a specific background for them. Her presence manifests itself in the content of individual labor law regulations, such as: establishing, changing and terminating an employment relationship, protecting employment permanence, parental and maternity rights, or regulations regarding material employee responsibility. Labor law should be seen as a regulation concerning the community, and in place of the protective (individualistic) function, the distribution and organizing function of labor law should be restored (with a significant correction of their content) due to the fact that labor law is a tool for equalizing and promoting opportunities in social life. The time of globalization and free market economy should strengthen the position of labor law and at the same time face its new challenges. 

ASJC: 3308

JEL: K31

Słowa kluczowe: oczekiwania społeczne, badania empiryczne, funkcja ochronna, odpowiedzialność materialna pracownika, zmiany Kodeksu pracy, minimalne wynagrodzenie za pracę, urlopy rodzicielskie / social expectations, empirical research, protective function, employees material liability, amendments to the Labor Code, minimum remuneration for work, parental leaves
References

Barański M., Mądrzycki B. (2017) Ustalanie liczby godzin wykonania umowy zlecenia lub nienazwanej umowy o świadczenie uug w celu zapewnienia minimalnej stawki godzinowej, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 3.

Bard A., Soderqvist J. (2006) Netokracja. Nowa elita adzy i życia po kapitalizmie, tłum. P. Cypryski, Warszawa.

Barzycka-Banaszczyk M. (1994) Ewolucja przepisów kodeksu pracy (1975–1994), „Edukacja Prawnicza, nr 5.

Borucka-Arctowa M. (1967) O specznym dzianiu prawa, Warszawa.

Branson R. (2014) Like a Virgin. Czego nie nauczą Cię w szkole biznesu, tłum. A. Wojtaszczyk, O. Wojtaszczyk, Warszawa. Cyt. za: M. Wąsowski (2014) Klucz do sukcesu w biznesie?  Richard Branson:ludzie, ludzie, ludzie”, czyli 5 rad miliardera dla przedsiębiorców, http://natemat.pl/99973,jaki-jest-klucz-do-sukcesu-w-biznesie-richard-branson-ludzie-ludzie-ludzie-czyli-5-rad-od-miliardera-dla-przedsiebiorcow (dostęp: 6.06.2019).

Collier P., Horowitz D. (1982) Rockefellerowie. Amerykańska dynastia, tłum. S. Kryczyński, Warszawa.

Departament Prawa Pracy (2018) Teksty projektu Kodeksu pracy i projektu Kodeksu zbiorowego prawa pracy opracowane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy, https://www.gov.pl/web/rodzina/bip-teksty-projektu-kodeksu-pracy-i-projektu-kodeksu-zbiorowego-prawa-pracy--opracowane-przez-komisje-kodyfikacyjna-prawa-pracy (dostęp: 6.07.2018).

Florek L. (2000) Prawo pracy wobec przemian demokratycznych i gospodarki rynkowej, Studia Iuriduca, t. 38.

Florek L. (2015) [w:] A. Kosut, W. Perdeus (red.), Przemiany prawa pracy: od kodyfikacji do współczesności: księga jubileuszowa dedykowana Profesor Teresie Liszcz, Lublin.

Gersdorf M. (2012) Kodeks zatrudnienia wyzwaniem przysości [w:] M. Gersdorf (red.), Zatrudnienie i zatrudniający na aktualnym rynku pracy, Warszawa.

Gersdorf M. (2013) Prawo zatrudnienia, Warszawa.

Godlewska-Bujok B. (2015) Uprawnienia związane z rodzicielstwem nowa odona, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 9.

Godlewska-Bujok B. (2018) Badania speczne w tworzeniu prawa pracy. W poszukiwaniu modelu optymalnego, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 4.

Goździewicz G. (2018) [w:] (red.) Goździewicz (red.), Umowa o pracę a umowa o zatrudnienie, Warszawa.

Hajn Z. (2000) Regulacja pozycji prawnej pracownika i pracodawcy a funkcje prawa pracy, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 10.

Jackowiak C. (1980) [w:] W. Jkiewicz, C. Jackowiak, W. Piotrowski, Prawo pracy w zarysie, Warszawa.

Jończyk J. (1975) Odpowiedzialność materialna pracowników, Pstwo i Prawo, nr 1.

Kodeks pracy. Zbiorowy Kodeks Pracy. Projekty opracowane przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy (2010), Katowice.

Kurowska A. (2013) Ocena zasadności zoż reformy urlopów i zasków związanych z opieką nad mym dzieckiem, Problemy Polityki Specznej. Studia i dyskusje, nr 21, http://rszarf.ips.uw.edu.pl/problemyps/t21.htm (dostęp: 6.06.2019).

Licki J., Chmielewski C., Dąbrowski J. (1954) Ochrona mienia specznego w prawie pracy [w:] Zagadnienia prawne Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej: materiy z Sesji Naukowej PAN 4–9 lipca 1953 r., t. 3, Warszawa.

Masternak Z. (1979) Obowiązki pracownicze a problem jakości pracy [w:] J. Jończyk (red.), Prawne problemy jakości pracy, Wroaw.

Matej-Tyrowicz M. (1963) Zagadnienia kodyfikacji prawa pracy: z dyskusji w Komitecie Nauk Prawnych PAN, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 5.

Modliński E. (1960) Projekt kodeksu cywilnego a stosunki pracy, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 10.

Muszalski M. (1995) Przemiany funkcji ochronnej i organizacyjnej w prawie pracy, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 3.

Piekarski M. (1976) Pracownicza odpowiedzialność odszkodowawcza, Warszawa.

Piekarski M. (1979) [w:] A. Filcek i in., Kodeks pracy z komentarzem, Warszawa.

Pisarczyk Ł., Schiffter K. (2013) W stronę elastyczności – nowelizacja przepisów o czasie pracy, Monitor Prawa Pracy, nr 10.

PZPR (1972) VI Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej: 6–11 grudnia 1971. Podstawowe materiały i dokumenty, Warszawa.

Rafacz-Krzyżanowska M. (1969) Odpowiedzialność majątkowa pracownika wobec zaadu pracy, Warszawa.

Rafacz-Krzyżanowska M. (1974) Funkcja organizatorska i ochronna prawa pracy w projekcie kodeksu pracy, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 3.

Rafacz-Krzyżanowska M. (1975) Odpowiedzialność materialna pracowników w kodeksie pracy, Palestra, nr 1.

Rycak M. (2011) Wpływ koncepcji flexicurity na przemiany stosunku pracy [w:] L. Florek, Ł. Pisarczyk (red.), Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń specznych: XVIII Zjazd Katedr i Zaadów Prawa Pracy i Ubezpieczeń Specznych, Warszawa, 26–28 maja 2011 r., Warszawa.

Salwa Z. (1957) [w:] Z. Salwa, W. Szubert, M. Święcicki, Podstawowe problemy prawa pracy, Warszawa.

Salwa Z. (1988) Podstawowe kierunki reformy prawa pracy, Praca i Zabezpieczenie Speczne, nr 12.

Salwa Z. (2017) Ochronna funkcja prawa pracy [w:] K.W. Baran (red.), System prawa pracy, t. 1: Część ogólna, Warszawa.

Sanetra W., Szurgacz H. (1975) Problemy metodologiczne badań empirycznych w prawie pracy [w:] W. Sanetra (red.), Zagadnienia metod prawoznawstwa, Wroaw.

Skąpski M. (2006) Ochronna funkcja prawa pracy w gospodarce rynkowej, Zakamycze.

Sobczyk A. (2017) Państwo zaadów pracy, Warszawa.

Sokolewicz W., Zawadzki S. (1973) Podejście empiryczne w badaniu prawa, Wroaw i in.

Staszewska E. (2013) [w:] Z. Góral (red.), Odpowiedzialność pracownicza, Warszawa.

Stelina J. (2016) [w:] A. Rycka, M. Rycka, J. Stelina, M. Tomaszewska, M. Zieleniecki, Prawo pracy, Warszawa.

Szuber W. (1971) Funkcje prawa pracy, Pstwo i Prawo, z. 3–4.

Walczak K. (2011) Wpływ globalizacji i ogólnoświatowego kryzysu na podstawy i warunki zatrudnienia. Wyzwania dla polskiego prawa pracy [w:] L. Florek, Ł. Pisarczyk (red.), Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń specznych: XVIII Zjazd Katedr i Zaadów Prawa Pracy i UbezpieczSpecznych, Warszawa, 26–28 maja 2011 r., Warszawa.

Walczak K. (2016a) Wynagrodzenie minimalne w umowach zlecenia i o świadczenie uug zagadnienia doktrynalne i praktyczne, cz. 1, Monitor Prawa Pracy, nr 8.

Walczak K. (2016b) Wynagrodzenie minimalne w umowach zlecenia i o świadczenie uug zagadnienia doktrynalne i praktyczne, cz. 2, Monitor Prawa Pracy, nr 9.

Zieliński T. (1977) Zarys wyadu prawa pracy. Część 1: ogólna, Katowice.

Zieliński T. (1986) Prawo pracy: zarys systemu. Część 1: ogólna, Warszawa–Kraków.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 284/WCN/2019/1 z dnia 16 lipca 2019 r. z pomocy przyznanej w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych".