Prawa i obowiązki stron stosunku pracy w czasie pandemii COVID-19

Magdalena Rycak

Abstrakt

Rights and obligations of parties to an employment relationship during the COVID-19 pandemic

The article discusses the most important regulations regarding the rights and obligations of employers and employees during the COVID-19 pandemic, both for employees performing remote work and employees who, due to the nature of their work, must perform it at the workplace. In order to counteract COVID-19, the employer may instruct the employee to perform, for a fixed period, work specified in the employment contract, outside the place of its permanent performance (remote work). In the current situation, in principle, the employer may, whenever an employee performs remote work, order it for 180 days from the date of the Act’s entry into force. There appear a number of problems in the field of labour law when working remotely, including how to comply with OSH regulations, how to proceed in the event of an accident at work or control of working time. An employer may commission remote work to only part of the employees, e.g. those who have children. Yet, this should be justified by objective circumstances. The employer should take all available precautions, such as ordering remote work or even temporary closure of an enterprise, if his employees are infected with the SARS- CoV-2 virus in order to enable State Sanitary Inspection or physicians or himself to take action. During the epidemic, the employer also has the right to carry out preventive checks of employees‘ temperature. There is no legal basis for employers to send their employees to quarantine themselves. The employer may also not allow an employee to work without a preliminary and control examination. The last part of the article deals with the so-called crisis agreements concluded with employee representatives. 

ASJC: 3308, JEL: K31

Słowa kluczowe: praca zdalna, pandemia, COVID-19, wypadek przy pracy, telepraca, kwarantanna, prewencyjne badania temperatury pracowników, porozumienia kryzysowe / remote work, pandemic, accident at work, teleworking, quarantine, preventive employee temperature testing, crisis agreements
References

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2008 roku, I PK 262/07, LEX nr 491433.

Akty prawa międzynarodowego

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), Dz.Urz. UE L 2016, nr 119/1.

Akty prawa krajowego

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny, Dz.U. 2019, poz. 1145 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, Dz.U. 2019, poz. 1040 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych, Dz.U. 2019, poz. 263 tekst jedn.

Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2020, poz. 266 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. 2020, poz. 870 tekst jedn.

Ustawa z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, Dz.U. 2019, poz. 1205 tekst jedn.

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Dz.U. 2019, poz. 1239 tekst jedn. ze zm.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 1 lipca 2009 roku w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. 2009, nr 105, poz. 870.

Ustawa z dnia 11 października 2013 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, Dz.U. 2019, poz. 669 tekst jedn.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe, Dz.U. 2020, poz. 910 tekst jedn.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. 2020, poz. 374 ze zm.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. 2020, poz. 491 ze zm.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U. 2020, poz. 566.

Ustawa z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2020, poz. 568 ze zm.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 roku o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz.U. 2020, poz. 695 ze zm.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 284/WCN/2019/1 z dnia 16 lipca 2019 r. z pomocy przyznanej w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych".