Praca zarobkowa a opieka nad dzieckiem z niepełnosprawnością. Postulat zmian w zakresie regulacji normatywnej świadczenia pielęgnacyjnego

Katarzyna Małysa-Sulińska

Abstrakt

Gainful employment and care for a child with a disability. Postulate of changes in the normative regulation of the nursing benefit

The article presents an analysis of the normative solutions regarding support for a care of a person with a disability. It takes into account the changes introduced by the provisions of the Act on Supporting Benefits, which create a new system of care benefits from 1 January 2024 encompassing financial support exclusively for carers of people under the age of 18 with disabilities. The legislator simultaneously decided to leave the possibility of setting the care benefits after 1 January 2024 on the basis of the provisions in force up to 31 December 2023. However, the accepted duality of the solutions on this is difficult to justify because of the different treatment of carers of people with disabilities, because their right to a care benefit is determined by the moment that the application is filed. Similarly, the moment that the application is filed for a nursing benefit and consequently the procedure in which the case is handled determines whether it is possible for the carer of a person with a disability to take up gainful employment. 

ASJC: 3308, JEL: K31

Słowa kluczowe: świadczenie pielęgnacyjne, świadczenie wspierające, zasiłek dla opiekuna, specjalny zasiłek opiekuńczy, opiekun osoby z niepełnosprawnością, świadczenia opiekuńcze, nursing benefit, support benefit, carer’s allowance, special care allowance, carer of a person with a disability, care benefits
References

Chludziński B. (2021) [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Warszawa.

Kawecka A. (2015) [w:] K. Małysa-Sulińska (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, Warszawa.

Kawecka A. (2023) Wywiad środowiskowy a weryfikacja prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [w:] M. Stec, K. Małysa-Sulińska (red.), Odpowiedzialność samorządu terytorialnego w sferze socjalnej, Warszawa.

Małysa-Sulińska K. (2015) Wygaśnięcie decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako przesłanka ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna, „Casus”, nr 76.

Małysa-Sulińska K. (2022) Ekspertyza prawna dotycząca rozwiązań normatywnych w zakresie przesłanki ustalenia prawa do świadczenia dla opiekuna osoby z niepełnosprawnością odnoszącej się do niepodejmowania albo rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatekspertyzy/6501/plik/oe-420.pdf (dostęp: 20.08.2023).

Małysa-Sulińska K. (2023) Praca zarobkowa a prawo do świadczenia dla opiekuna osoby z  niepełnosprawnością. Rzeczywistość a oczekiwania [w:] M. Stec, K. Małysa-Sulińska (red.), Odpowiedzialność samorządu terytorialnego w sferze socjalnej, Warszawa.

Małysa-Sulińska K., Kawecka A. (2015) [w:] K. Małysa-Sulińska (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, Warszawa.

Małysa-Sulińska K., Kawecka A. (2022) Mnogość świadczeń dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami a praktyka orzecznicza w zakresie ustalania prawa do świadczenia  pielęgnacyjnego [w:] M. Stec, K. Małysa-Sulińska (red.), Wspólnotowy wymiar samorządu terytorialnego – rzeczywistość a oczekiwania, Warszawa.

Orzecznictwo

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 roku, P 27/07, OTK-A 2008, nr 6, poz. 107.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 lipca 2008 roku, P 41/07, OTK-A 2008, nr 6, poz. 109.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, K 38/13, Dz.U. 2014, poz. 1443.

Uchwała NSA z 11 grudnia 2012 roku, I OPS 5/12, ONSAiWSA 2013, nr 3, poz. 40.

Wyrok NSA z 10 lutego 2015 roku, I OSK 2926/14, LEX nr 1658129.

Wyrok NSA z 1 października 2015 roku, I OSK 519/14, LEX nr 1985939.

Wyrok NSA z 2 sierpnia 2016 roku, I OSK 923/16, LEX nr 2100757.

Wyrok NSA z 14 grudnia 2016 roku, I OSK 1614/16, LEX nr 2190248.

Wyrok NSA z 2 marca 2017 roku, I OSK 2407/16, LEX nr 2282068.

Wyrok NSA z 10 maja 2017 roku, I OSK 158/17, LEX nr 2298920.

Wyrok NSA z 18 maja 2017 roku, I OSK 128/16, LEX nr 2305184.

Wyrok NSA z 23 listopada 2021 roku, I OSK 786/21, LEX nr 3309547.

Wyrok NSA z 31 maja 2022 roku, I OSK 1304/21, LEX nr 3432814.

Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8 października 2009 roku, II SA/Go 548/09, LEX nr 572287.

Wyrok WSA w Białymstoku z 20 sierpnia 2015 roku, II SA/Bk 464/15, LEX nr 1796639.

Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 września 2016 roku, II SA/Rz 1656/15, LEX nr 2130250.

Wyrok WSA w Szczecinie z 23 lutego 2017 roku, II SA/Sz 1208/16, LEX nr 2252600.

Wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2017 roku, III SA/Kr 1648/16, LEX nr 2247335.

Wyrok WSA w Gdańsku z 23 marca 2017 roku, III SA/Gd 86/17, LEX nr 2260290.

Wyrok WSA w Gdańsku z 30 marca 2017 roku, III SA/Gd 47/17, LEX nr 2267205.

Wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2017 roku, IV SA/Gl 5/17, LEX nr 2285799.

Wyrok WSA w Warszawie z 2 czerwca 2017 roku, I SA/Wa 592/17, LEX nr 2321351.

Wyrok WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2017 roku, IV SA/Gl 208/17, LEX nr 2311919.

Wyrok WSA w Białymstoku z 19 lutego 2019 roku, II SA/Bk 820/18, LEX nr 2636594.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 9 stycznia 2020 roku, IV SA/Wr 445/19, LEX nr 3010895.

Wyrok WSA braku w Krakowie z 10 grudnia 2020 roku, III SA/Kr 1078/20, LEX nr 3113537.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 3 marca 2021 roku, IV SA/Wr 128/21, LEX nr 3190640.

Wyrok WSA w Gdańsku z 3 marca 2022 roku, III SA/Gd 528/21, LEX nr 3323602.

Wyrok WSA w Kielcach z 16 marca 2022 roku, II SA/Ke 43/22, LEX nr 3339491.

Wyrok WSA w Poznaniu z 24 marca 2022 roku, IV SA/Po 128/22, LEX nr 3332374.

Wyrok WSA w Rzeszowie z 31 marca 2022 roku, II SA/Rz 356/22, LEX nr 3339467.

Wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2022 roku, I SA/Wa 1546/21, LEX nr 3354360.

Wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2022 roku, III SA/Kr 21/22, LEX nr 3343240.

Wyrok WSA w Poznaniu z 26 maja 2022 roku, II SA/Po 855/21, LEX nr 3359879.

Wyrok WSA w Poznaniu z 20 października 2022 roku, IV SA/Po 527/22, LEX nr 3425737.

Wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2023 roku, II SA/Po 806/22, LEX nr 3512420.

Wyrok WSA w Gdańsku z 22 marca 2023 roku, II SA/Gd 1138/22, LEX nr 3515306.

Wyrok WSA w Gdańsku z 22 marca 2023 roku, II SA/Gd 1142/22, LEX nr 3512242.

Wyrok WSA w Krakowie z 27 marca 2023 roku, III SA/Kr 1911/22, LEX nr 3520222.

Wyrok WSA w Gdańsku z 5 kwietnia 2023 roku, II SA/Gd 749/22, LEX nr 3517253.

Wyrok WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2023 roku, II SA/Gl 56/23, LEX nr 3518825.

Akty prawa

Ustawa z 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz.U. 2020, poz. 1359 tekst jedn. ze zm.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.

Ustawa z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2023, poz. 390 tekst jedn. ze zm.

Ustawa z 17 października 2008 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, Dz.U. 2008, nr 223, poz. 1456.

Ustawa z 19 listopada 2009 roku o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych, Dz.U. 2009, nr 219, poz. 1706.

Ustawa z 7 grudnia 2012 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2012, poz. 1548 ze zm.

Ustawa z 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym, Dz.U. 2023, poz. 1429.

Rozporządzenia Rady Ministrów z 13 sierpnia 2021 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, Dz.U. 2021, poz. 1481.

Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 1 listopada 2022 roku w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023, M.P. 2022, poz. 1070.

Dokumenty

Rządowy projekt ustawy o świadczeniach rodzinnych, IV kadencja, druk sejm. nr 1555.

Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych, VI kadencja, druk sejm. nr 241.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, VII kadencja, druk sejm. nr 742.

Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, X kadencja, druk senacki nr 273.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo zostało dofinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr 284/WCN/2019/1 z dnia 16 lipca 2019 r. z pomocy przyznanej w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych".